KOMUNIKAT

dotyczący statusu kanonicznego Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X (FSSPX)
oraz jego działalności na terenie archidiecezji katowickiej

W związku z wydarzeniami mającymi miejsce w Écône w Szwajcarii dnia 1 lipca 2026 roku, w czasie ceremonii podczas której doszło do konsekracji biskupiej czterech prezbiterów Bractwa Kapłańskiego Świętego Piusa X (FSSPX) bez papieskiego zlecenia, wbrew woli
Ojca Świętego oraz z jawnym naruszeniem prawa kanonicznego – w ślad za Dekretem
Kardynała Prefekta Dykasterii Nauki Wiary z dnia 2 lipca 2026 roku, załączoną do niego Notą
wyjaśniającą oraz Procedurami pojednania księży i świeckich wywodzących się z ww. Bractwa
– informuję, że:

1. Zarówno biskupi udzielający konsekracji, jak i ci, którzy ją przyjęli – z uwagi na schizmatycką naturę podjętego aktu – zaciągnęli przewidzianą prawem karę ekskomuniki zarezerwowaną Stolicy Apostolskiej.
2. Ekskomunika odłącza od Kościoła rzymskiego zarówno biskupów, jak i pozostałych
   duchownych (tj. prezbiterów i diakonów) należących do Bractwa Kapłańskiego
   Świętego Piusa X.
3. Jeżeli chodzi o wiernych świeckich, za ekskomunikowanych należy uważać tych, którzy formalnie przystąpili do ww. Bractwa. Poszczególne przypadki wymagają indywidualnej oceny na odpowiednim forum – czy to zewnętrznym, czy wewnętrznym – natomiast wskazać należy, iż przystąpienie formalne wiąże się z dwoma łącznie występującymi
   i wzajemnie uzupełniającymi się elementami, a mianowicie: dobrowolnym i świadomym opowiedzeniem się za zwolennikami schizmy i przeciwko posłuszeństwu Papieżowi (element o charakterze wewnętrznym); uzewnętrznieniem tegoż wyboru, przede wszystkim poprzez wyłączne uczestnictwo w kościelnych aktach zwolenników schizmy (nabożeństwach liturgicznych) przy jednoczesnym niebraniu udziału w aktach Kościoła katolickiego (element o charakterze zewnętrznym).
4. Duchowni ww. Bractwa sprawują sakramenty w sposób niegodziwy, a sakrament
   pokuty udzielany przez nich oraz małżeństwa, przy zawieraniu których asystują,
   są nieważne. Tym samym odwołane zostaje obowiązujące dotąd upoważnienie
   do spowiadania, którego w 2015 roku kapłanom Bractwa udzielił i które w 2016 roku
   – do odwołania – prolongował Papież Franciszek.
5. Wytyczne odnośnie do duchownych i świeckich, którzy wywodzą się z ww. Bractwa,
   a chcą powrócić do jedności z Kościołem rzymskim, określone zostały w Procedurze
   pojednania opublikowanej przez Dykasterię Nauki Wiary.

Jednocześnie pragnę przypomnieć iż w Liście apostolskim Traditioniscustodes z dnia
16 lipca 2021 roku papież Franciszek określił zasady stosowania liturgii rzymskiej sprzed
1970 roku, wskazując m.in., iż: Do zadań biskupa diecezjalnego jako moderatora, promotora
i stróża całego życia liturgicznego w powierzonym mu Kościele partykularnym, należy regulowanie celebracji liturgicznych w swojej diecezji. Dlatego do jego wyłącznej kompetencji należy
zezwolenie na używanie w diecezji Mszału Rzymskiego z 1962 roku, z zastosowaniem się
do wytycznych Stolicy Apostolskiej (art. 2). Ponadto w dokumencie tym określono inne szczególne zadania biskupa, a także powinności prezbitera na okoliczność korzystania
z niektórych dawnych form liturgii rzymskiej (por. art. 3-5). Kongregacja ds. Kultu Bożego
i Dyscypliny Sakramentów w dokumencie z dnia 4 grudnia 2021 roku podała dalsze wyjaśnienia i wskazania szczegółowe w tym względzie.

W oparciu o ww. podstawy faktyczne i prawne należy wskazać, iż kapłani Bractwa
– działając w granicach diecezji bez zezwolenia Biskupa miejsca – sprawują Mszę świętą
niegodziwie, gdyż czynią to poza ramami dyscypliny kościelnej. Natomiast sprawowanie przez nich sakramentu pokuty oraz asystowanie przy zawieraniu małżeństwa jest nieważne. Dlatego wszystkim wiernym, którzy są duchowo przywiązani do starszej formy rytu rzymskiego (czyli do tzw. Mszy trydenckiej), usilnie zalecam powstrzymanie się od udziału w liturgii sprawowanej przez duchownych ww. Bractwa. Jednocześnie przypominam, iż liturgia
w starszej formie rytu rzymskiego – z zachowaniem wymaganych na tę okoliczność przepisów prawa kościelnego, w jedności z Ojcem świętym oraz Biskupem miejsca – jest w archidiecezji katowickiej sprawowana w zaaprobowanych i wyznaczonych do tego miejscach, tj.:

• w kościele pw. świętych Męczenników Jana i Pawła w Katowicach-Dębie – I i III niedzielę miesiąca o godz. 17:30;
• w kościele pw. Matki Bożej Bolesnej w Rybniku w II niedzielę miesiąca o godz. 14:00;
• w kościele pw. Matki Bożej Śnieżnej w Mikołowie w II i IV niedzielę miesiąca o godz. 11:30;

• w kościele pw. Wniebowzięcia NMP w Wodzisławiu Śląskim w IV niedzielę miesiąca
  o godz. 13:00.

Z modlitwą o dar jedności w Kościele katolickim oraz pasterskim błogosławieństwem

† Andrzej Przybylski
Arcybiskup Metropolita
Katowicki

ŁOWO ARCYBISKUPA METROPOLITY KATOWICKIEGO NA CZAS WAKACJI

Drodzy Bracia i Siostry w Chrystusie, przed nami czas wakacji i urlopów. Wszyscy wiemy, że najlepszą formą rekreacji jest aktywny wypoczynek. Dotyczy to również życia duchowego. W trakcie pracy i nauki skarżymy się często na brak czasu na pogłębianie wiary, ćwiczenia duchowe czy nawet na modlitwę. Niech, zatem wakacje staną się okazją do wzmocnienia ducha.

Na wakacyjnych szlakach nie zapomnijcie o niedzielnej Mszy świętej. Czasami potrzeba jedynie odrobiny troski i zaangażowania, aby okazało się, że nawet w najdalszych zakątkach świata Jezus jest blisko i czeka na spotkanie z nami. Cieszę się, że wielu z Was skorzysta z różnego rodzaju rekolekcji organizowanych zarówno w naszych archidiecezjalnych domach rekolekcyjnych, jak i przez wspólnoty oraz ruchy odnowy Kościoła. Z wdzięcznością myślę o dzieciach i młodzieży, którzy w te wakacje pojadą na oazy, rekolekcje Ruchu Dzieci Maryi czy służby liturgicznej. Dziękuję parafiom i wszystkim osobom, które przygotowały różnorakie propozycje wakacji z Bogiem. Warto też pomyśleć o wyruszeniu na szlaki pielgrzymkowe, choćby te na Jasną Górę czy do Piekar Śląskich. Wykorzystajcie wolne chwile przede wszystkim na wspólne bycie z rodziną. Dla rodziców może to być bezcenny czas do pogłębienia relacji z dziećmi, a także do rozmowy o Bogu i wierze. Odkrywajcie piękno stworzonego przez Boga świata i nie marnujcie wolnych chwil na rzeczy grzeszne lub mało wartościowe. Wokół nas jest tyle świętych i historycznych miejsc, które zachwycają pięknem i ubogacają swoją historią! Wypocznijcie, więc i wzmocnijcie nie tylko ciało, ale również swojego ducha, bo nawet najzdrowsze ciało niewiele może bez wiary i bez pomocy Ducha Świętego!

Na nadchodzące wakacje, wraz z życzeniami przesyłam Wam moją modlitwę
i błogosławieństwo. Proszę też, módlmy się wzajemnie za siebie i nie zapomnijcie modlić się o nowe powołania kapłańskie.

Wasz pasterz

† Andrzej Przybylski
Arcybiskup Metropolita
Katowicki

Drodzy diecezjanie!

W poniedziałek, 29 czerwca br., w Uroczystość Świętych Apostołów Piotra
i Pawła, papież Leon XIV pobłogosławi i nałoży paliusze nowym metropolitom z całego świata. Wśród nich znajdzie się nasz arcybiskup Andrzej Przybylski, metropolita katowicki, a także kardynałowie: Grzegorz Ryś, metropolita krakowski oraz Konrad Krajewski, metropolita łódzki. Uroczysta Msza Święta w bazylice św. Piotra w Rzymie pod przewodnictwem Ojca Świętego rozpocznie się o godz. 9.30.

To ważny dzień dla każdego nowo mianowanego metropolity. Wykonany
z owczej wełny paliusz, czyli pas zakładany na ornat i ozdobiony krzyżami, jest znakiem jego jedności z Następcą św. Piotra, a także symbolem odpowiedzialności za powierzoną mu wspólnotę Kościoła.

W tym szczególnym czasie prosimy wszystkich diecezjan: duchownych, osoby życia konsekrowanego oraz wiernych świeckich o modlitwę za naszego księdza arcybiskupa Andrzeja Przybylskiego, za cały Kościół katowicki i metropolię powierzoną jego pasterskiej posłudze. Zachęcamy do oglądania transmisji na żywo tej uroczystości w mediach.

Niech Chrystus, Dobry Pasterz, umacnia arcybiskupa Andrzeja w jego posłudze, a święci Apostołowie Piotr i Paweł wypraszają naszemu Kościołowi lokalnemu i całej metropolii potrzebne łaski!

ZAPROSZENIE ARCYBISKUPA METROPOLITY KATOWICKIEGO

NA PIELGRZYMKĘ DO PIEKAR ŚLĄSKICH

Drodzy Diecezjanie,

w niedzielę, 31 maja br., piekarskie wzgórze kolejny raz wypełni się mężczyznami
i młodzieńcami pielgrzymującymi do Matki Bożej Sprawiedliwości i Miłości Społecznej. Każdy, kto choć raz był w Piekarach, dobrze wie, że stąd można zaczerpnąć nowe siły do życia i pracy, że tu można usłyszeć, co mówi Duch Święty w odpowiedzi na pytania o naszą teraźniejszość, o sprawy osobiste, rodzinne i społeczne. W czasie pielgrzymki dokonuje się wiele nawróceń, wiele próśb zostaje wysłuchanych, wiele trudnych spraw Pan Bóg prostuje,wiele ran uzdrawia. Warto więc przyjść do Piekar, aby we wspólnocie tysięcy mężczyzn wyśpiewać chwałę Bogu i oddać cześć Maryi.

Serdecznie zapraszam do udziału w tej pielgrzymce wszystkich mężczyzn. Przyjdźcie indywidualnie i w grupach zorganizowanych. Zapraszam męskie wspólnoty, ruchy i stowarzyszenia, mężczyzn pełniących różne funkcje i podejmujących rozmaite zadania w życiu społecznym ikościelnym, przedstawicieli władz, instytucji, organizacji i służb mundurowych. Dziadków i ojców proszę, by zabrali na pielgrzymkę swoich synów i wnuków. Młodzież męską, studentów, członków służby liturgicznej, uczniów, harcerzyi wszystkich wierzących chłopców proszę, aby zaprosili na pielgrzymkę swoich kolegów i znajomych. Kapłanów zachęcam, by wyruszyli w drogę razem ze swoimi parafianami. Matka Boża czeka na Was, aby wziąć Wasw opiekę i obronę. Niech z najważniejszego sanktuarium Górnego Śląska na całą Polskę i świat po raz kolejny wybrzmi przesłanie wiary, miłości i sprawiedliwości społecznej.

Tegorocznej pielgrzymce mężczyzn do Matki Bożej Sprawiedliwości i Miłości Społecznej w Piekarach Śląskich przewodniczyć będzie biskup Krzysztof Józef Nykiel, regens Penitencjarii Apostolskiej w Watykanie, który podpowie nam, jak być uczniem i misjonarzem Chrystusa.

Czekam na Was jak brat na braci, ufając, że po męsku i odważnie powiemy sobie trzykrotne: Szczęść Boże!

Z modlitwą i błogosławieństwem

† Andrzej Przybylski
Arcybiskup Metropolita
Katowicki

KOMUNIKAT ARCYBISKUPA METROPOLITY KATOWICKIEGO
O ŚWIĘCENIACH PREZBITERATU
Drodzy Bracia i Siostry!
W dzisiejszą niedzielę, 10 maja br., rozpoczynają się rekolekcje dla diakonów
przygotowujących się do przyjęcia święceń prezbiteratu. Polecam Waszej modlitwie sześciu
diakonów oraz prowadzącego te rekolekcje ojca duchownego. Święcenia kapłańskie odbędą się
w archikatedrze Chrystusa Króla w Katowicach, w sobotę, 16 maja br. o godzinie 10.00.
Dla naszego Kościoła lokalnego jest to jedno z najważniejszych wydarzeń i wielki powód do
radości. Kapłaństwo to miłość Serca Jezusowego i szczególny dar Boga dla Jego ludu. Dlatego
wszystkich Was serdecznie zapraszam do udziału w tej uroczystości, nie tylko rodziny, przyjaciół,
znajomych i wspólnoty parafialne, z których pochodzą przyszli kapłani, ale również członków
służby liturgicznej, młodzież z ruchów i stowarzyszeń, grupy modlące się i wspierające
powołanych, wspólnoty ewangelizacyjne i modlitewne oraz każdego z Was osobiście. Proszę
kapłanów, aby do swojej kapłańskiej rodziny przyjęli nowych braci i jak najliczniej wzięli udział
w tej uroczystości. Niech w całej archidiecezji dzień ten będzie dniem modlitwy za kapłanów,
szczególnie za neoprezbiterów oraz nasze seminarium. Zwracam się do Was również z wielką
prośbą o modlitwę w intencji nowych powołań kapłańskich. W Wyższym Śląskim Seminarium
Duchownym rozpoczęły się już zapisy dla kandydatów, które potrwają do 31 sierpnia. Szczegółowe
informacje o tej rekrutacji można znaleźć na stronie internetowej naszego seminarium.
Żniwo wprawdzie wielkie, ale robotników mało. Zgodnie z obietnicą Pana Jezusa, prośmy
intensywnie o nowe powołania, wierząc, że On nas obdarzy nowymi kapłanami, a powołanym da
odwagę pójścia za Jego głosem.
Pierwszym środowiskiem rozwoju powołań jest rodzina. Dziękując Bogu za wszystkie
rodziny, również te, z których wywodzą się powołania do kapłaństwa i życia konsekrowanego,
zapraszam tegorocznych małżonków - jubilatów wraz z dziećmi i wnukami na wielkie świętowanie
jubileuszy małżeńskich w archikatedrze katowickiej w niedzielę, 17 maja br. o godzinie 14.00.
Wszystkim udzielam pasterskiego błogosławieństwa: W Imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
ANDRZEJ PRZYBYLSKI
Katowice, dnia 6 maja 2026tokMETROPOLITA KATD VA I-22/26
L.dz. 695/26
Anduy Reyhии
† Andrzej Przybylski

KOMUNIKAT ARCYBISKUPA METROPOLITY KATOWICKIEGO
PRZED WIELKIM TYGODNIEM 2026
Siostry i Bracia!
przed nami Wielki Tydzień i święta Zmartwychwstania. Dla chrześcijanina
to najważniejsze tajemnice wiary. Chciałbym wzmocnić zaproszenie waszych duszpasterzy
do wspólnego przeżywania tych tajemnic w parafiach naszej archidiecezji. Bądźmy wszyscy na
liturgii Niedzieli Palmowej, aby powitać Jezusa wjeżdżającego do Jerozolimy. Niech nas nie
zabraknie na Mszy Wieczerzy Pańskiej w Wielki Czwartek i na Liturgii Męki Pańskiej w Wielki
Piątek. Po zmroku, w Wielką Sobotę, bądźmy też obecni na celebracji Wigilii Paschalnej
i procesji rezurekcyjnej. Tak przygotowani z jeszcze większą radością wyśpiewamy
wielkanocne „Alleluja!'.
Młodzież wraz z duszpasterzami zapraszam do archikatedry katowickiej w Niedzielę
Palmową na godzinę 14.00, abyśmy razem zainaugurowali Wielki Tydzień. W Wielki Czwartek
proszę Was o modlitwę za kapłanów i o nowe powołania kapłańskie. Tego dnia, na godzinę
10.00, braci w kapłaństwie zapraszam na Mszę Krzyżma i wspólne odnowienie naszej
kapłańskiej wierności i jedności. Przesuńmy wszystkie ważne zajęcia, aby być razem w chwili,
gdy poświęcane są święte oleje - materia dla sakramentów świętych. W Wielki Piątek,
naszym diecezjalnym sanktuarium maryjnym w Piekarach Śląskich, o godzinie 9.00,
rozpocznie się Chwalebne Misterium Męki Pańskiej, podczas którego będziemy mogli nie tylko
rozważać, ale wręcz stać się uczestnikami cierpień i śmierci Jezusa.
Już dziś przesyłam Wam najlepsze życzenia na ten święty czas i na Wielkanoc. Pamiętam
Was w modlitwie i udzielam pasterskiego błogosławieństwa.
Katowice, 20 marca 2026 r.
Wasz arcybiskup Andrzej

List Konferencji Episkopatu Polski

z okazji 40. rocznicy wizyty Jana Pawła II w rzymskiej Synagodze Większej

Drodzy Siostry i Bracia,

W 5.Niedzielę Wielkiego Postu Ewangelia czytana w liturgii przenosi nas do Betanii. To tam, niespełna dwa tygodnie przed swoją śmiercią w Wielki Piątek, Pan Jezus – z ogromną mocą i przejrzystością – objawia nam dziś jej sens. Jezus umrze po to, aby Łazarzmógł otrzymać życie. Łazarz wychodzi z grobu, a Jezus zajmuje jego miejsce. Ewangelia opisuje grób Łazarza analogiczne do grobu Jezusa: „była to pieczara, a na niej spoczywał kamień”.

Śmierć Jezusa jest ceną życia, które wrócone jest Łazarzowi. Więcej: śmierć Jezusa jest ceną życia, które wrócone jest każdej i każdemu z nas. Ta cena mówi nam o największej miłości: „Nikt nie ma większej miłości od tej, gdy ktoś życie swoje oddaje za przyjaciół swoich” (J 15, 13). Dlatego też ta cena kryje w sobie niezwykłą moc zobowiązania: by ją uszanować, by jej nie podeptać, by jej nie zlekceważyć!Chrystus nie zgadzasię na naszą śmierć – nawet jeśli do niej dopuszcza (tak, jak dopuścił do śmierci swego przyjaciela), nie godzi się na to, byśmy w niej trwali! Taka jest dyscyplina Bożego działania i odkupienia: nasz Pan nie chroni nas magicznie od duchowej śmierci (jaką jest grzech); ile razy jednak ją wybieramy, tyle razy jest gotów nas z niej wyprowadzić. Nie godzi się na nasze trwanie w śmierci!A kto trwa śmierci?Jasnej odpowiedzi udziela nam św. Jan w swoim Pierwszym Liście: „KTO NIE MIŁUJE, TRWA W ŚMIERCI” (1 J 3, 14). Zauważmy: Słowo nie mówi tu jedynie o nienawiści. Mówi o „braku miłości”, a więc także o obojętności, bierności, braku zainteresowania, znieczulicy.

Jednym z takich śmiertelnych deficytów miłości, był (i niestety ciągle jeszcze pozostaje) ANTYSEMITYZM. Ale i z tej „śmierci” wyprowadził (i wyprowadza) nas Pan – szczególnie w ciągu ostatnich 60 lat – dzięki wydarzeniom, które czujemy się zobowiązani wszystkim nam przypomnieć.

13 kwietnia br. minie czterdzieści lat od dnia, gdy biskup Rzymu, następca św. Piotra, po raz pierwszy od czasów apostolskich przekroczył próg żydowskiego domu modlitwy. Tamtego wiosennego wieczoru, po serdecznym wzajemnym uściskuz głównym rabinem Rzymu Elio Toaffa, św. Jan Paweł II wszedł do rzymskiej synagogi w uroczystej procesji przy śpiewie psalmu 150: „Alleluja! Chwalcie Boga w Jego świątyni, chwalcie Go na firmamencie, gdzie jaśnieje moc Jego!”. „Od dawna myślałem o tej wizycie…” – wyznał papież, witając się z żydowską wspólnotą.

Tamto spotkanie czterdzieści lat temu nie byłoby możliwe, gdyby nie inne wydarzenie, którego wagę trudno dziś przecenić. Miało ono miejsce dwadzieścia lat wcześniej.

28 października 1965 r. Sobór Watykański II przyjął deklarację „Nostra aetate” („W naszych czasach”), mówiącą o stosunku Kościoła do religii niechrześcijańskich. Znalazły się w niej słowa, które stały się punktem zwrotnym w stosunkach między Kościołem katolickim a Żydami i judaizmem. Do nich właśnie odniósł się św. Jan Paweł II w swoim przemówieniu w rzymskiej synagodze. Przypomnijmy dziś jego słowa.

„Po pierwsze, Kościół Chrystusowy odkrywa swoją więź z judaizmem, wgłębiając się we własną tajemnicę. Religia żydowska nie jest dla naszej religii zewnętrzna, lecz w pewien sposób wewnętrzna. Mamy zatem z nią relacje, jakich nie mamy z żadną inną religią. Jesteście naszymi umiłowanymi braćmi i w pewien sposób, można by powiedzieć, naszymi starszymi braćmi”.

Słychać tu echo słów apostoła Pawła z Listu do Rzymian, gdzie mowa jest o „dzikich gałązkach oliwnych”, czyli poganach, „wszczepionych w szlachetną oliwkę”, którą są Żydzi żyjący w przymierzu z Bogiem. Kościół „czerpie pokarm z korzenia tej szlachetnej oliwki”.Do Pawłowej metafory drzewa oliwnego odwoływać się będą wielokrotnie kolejni papieże, podkreślając jej aktualność. „Odkryliśmy na nowo, że naród żydowski jest dla nas wciąż świętym korzeniem, z którego wyrósł Jezus” – przypomniał papież Franciszek[1].A konieczność odczytywania nauki Jezusa i Jego uczniów „w perspektywie żydowskiej, w kontekście żywej tradycji Izraela” potwierdziła Stolica Apostolska[2].

Drugim problemem, na który zwrócił uwagę św. Jan Paweł II w czasie swego przemówienia w rzymskiej synagodze, jest obciążanie Żydów zbiorową odpowiedzialnością za śmierć Chrystusa: „Żydom jako narodowi nie można przypisywać żadnej dziedzicznej ani zbiorowej winy za to, co popełniono podczas męki Jezusa” – przywołał papież słowa soborowej deklaracji. Potępić należy wszelkie akty dyskryminacji i prześladowań Żydów, które przez wieki miały miejsce w związku z tym oskarżeniem.

Warto przypomnieć, że Katechizm Kościoła Katolickiego, powtarzając za Soborem Trydenckim, naucza jednoznacznie: „Kościół nie waha się przypisać chrześcijanom największej odpowiedzialności za mękę Jezusa, którą zbyt często obciążali jedynie Żydów. (…) Trzeba uznać, że nasza wina jest w tym przypadku większa niż Żydów. Oni bowiem, według świadectwa Apostoła, nie ukrzyżowaliby Pana chwały (1 Kor 2,8), gdyby Go poznali. (…) Ukrzyżowałeś Go i krzyżujesz nadal przez upodobanie w wadach i grzechach” (KKK 598).

W swoim wystąpieniu papież radykalnie sprzeciwił się przedstawianiu Żydów jako „odrzuconych albo przeklętych”. Przez ponad półtora tysiąca lat treści te, obecne w katolickim nauczaniu i błędnej interpretacji Pisma Świętego, kształtowały postawy chrześcijan, przyczyniając się do nienawiści, prześladowań i manifestacji antysemityzmu. Powinniśmy pamiętać, że Kościół katolicki stwierdza dziś jednoznacznie: Żydzi są nadal umiłowani przez Boga, który wezwał ich nieodwołalnym powołaniem. Bóg bowiem, wierny swym obietnicom, nie odwołał Pierwszego Przymierza. Izrael pozostaje nadal narodem wybranym[3].

W 1997 r., mówiąc o korzeniach antyjudaizmu w środowisku chrześcijańskim, św. Jan Paweł II nazwał trwanie Izraela „faktem nadprzyrodzonym”. „Ten lud trwa na przekór i wbrew wszystkiemu dlatego, że jest ludem Przymierza” – stwierdził papież[4]. Powrót do źródeł i teologiczna refleksja nad tajemnicą trwania Izraela, podjęta w XX wieku – szczególnie wobec straszliwej tragedii Szoah (Zagłady), jaka dokonała się w Europie – zaowocowały nowym, zakorzenionym w apostolskiej tradycji nauczaniem Kościoła o Żydach i judaizmie.

Zainspirowana soborową deklaracją refleksja Kościoła ukazuje coraz wyraźniej więzi łączące Żydów i chrześcijan.  Są nimi szczególnie: cześć dla Słowa Bożego, modlitwa i liturgia, a także mesjańska nadzieja przyszłości. Bo „gdy lud Boży Starego i Nowego Przymierza rozważa przyszłość, zmierza on – nawet jeśli wychodzi z dwu różnych punktów widzenia – ku analogicznym celom: przybyciu lub powrotowi Mesjasza”[5].Nawiązując do wspólnej nadziei eschatologicznej, św. Jan Paweł II powiedział: „Przymierze Nowe odnajduje w Starym swoje korzenie. O ile zaś Stare może odnaleźć w Nowym swe spełnienie, to jest oczywiście sprawą Ducha Świętego. My, ludzie, staramy się temu tylko nie przeszkadzać[6].”

Rocznica papieskiej wizyty w rzymskiej synagodze przypadnie nazajutrz po zakończeniu Oktawy Wielkanocy. W tym roku zarównowyznawcy Judaizmu, jak i chrześcijanie świętują Paschę w tym samym czasie. To okazja, by przypomnieć sobie o żydowskich korzeniach chrześcijańskiej liturgii.

Św. Jan Paweł II podkreślał, że te „korzenie należy jeszcze głębiej poznać; szczególnie muszą je lepiej poznać i docenić wierni”, ponieważ „wzięcie pod uwagę wiary i życia religijnego narodu żydowskiego, tak jak są one wyznawane i przeżywane współcześnie”, może nam pomóc w lepszym zrozumieniu życia Kościoła[7].

W wielu miejscowościach – nieraz tuż obok nas, czasem nieco dalej – znajdują się ocalałe z wojennej zawieruchy synagogi. W większości z nich nie rozbrzmiewa już dziś głos radosnej szabatowej modlitwy. Są jednak i takie, które tętnią religijnym życiem. Podążając śladem św. Jana Pawła II, odwiedźmy 13 kwietnia synagogę. Wspomnijmy mężczyzn i kobiety, których modlitwami przez wieki nasiąkały mury bożnic. A tam, gdzie jest to możliwe, spotkajmy się z żydowskimi siostrami i braćmi. Pamiętając, że zawsze modlimy się za nich w liturgiiwielkopiątkowej, prosząc Boga, aby lud, który On jako pierwszy nabył na własność, „wzrastał w wierności Jego przymierzu” i mógł „osiągnąć pełnię odkupienia”. Bo „nie ma żadnych wątpliwości, że Żydzi są uczestnikami Bożego zbawienia, ale jak to może być możliwe bez wyraźnego wyznawania Chrystusa – jest i pozostanie niezgłębioną tajemnicą Bożą”[8].

Niech nas wspiera swoją modlitwą Maryja, Matka naszego Pana, „Wybrana Córka Izraela”[9].

Pasterze Kościoła katolickiego w Polsce

obecni na 404. Zebraniu Plenarnym Konferencji Episkopatu Polski.

Warszawa, 12 marca 2026 roku

Za zgodność:

X Marek Marczak

Sekretarz Generalny

Konferencji Episkopatu Polski

[1][1]„List do niewierzącego” papieża Franciszka – odpowiedź do Eugenia Scalfariego, opublikowana na łamach „La Repubblica”, 11.09.2013, www.vatican.va)

[2]„Bo dary łaski i wezwanie Boże są nieodwołalne”, Komisja Stolicy Apostolskiej ds. Relacji Religijnych z Judaizmem, 14, 10.12.2015

[3]EG 247; Rz 11,29; KKK 839; NA 4

[4]Jan Paweł II, Przemówienie do uczestników sympozjum „Korzenie antyjudaizmu w środowisku chrześcijańskim”, Watykan, 31.10.1997

[5]„Żydzi i judaizm w głoszeniu Słowa Bożego i katechezie Kościoła katolickiego”, Komisja  Stolicy Apostolskiej ds. Stosunków Religijnych z Judaizmem, II, 10, 24.06.1985

[6]Jan Paweł II, „Przekroczyć próg nadziei”,16

[7]Jan Paweł II, Przemówienie do uczestników Spotkania Delegatów Krajowych Konferencji Episkopatów oraz innych ekspertów do spraw relacji katolicko-żydowskich, Rzym, 06.03.1982

[8]„Bo dary łaski i wezwanie Boże są nieodwołalne”, Komisja Stolicy Apostolskiej ds. Relacji Religijnych z Judaizmem, 36, 10.12.2015

[9]„Zbiór Mszy o Najświętszej Maryi Pannie”, 1998, Msza I: Najświętsza Maryja Panna Wybrana Córka Izraela.

Drodzy Bracia i Siostry w Chrystusie,
pozwólmy się poprowadzić Duchowi Świętemu przez ten czterdziestodniowy czas
Wielkiego Postu. Zanim staniemy przy Jezusie w godzinie Jego śmierci, zanim w Wielkanoc
zaśpiewamy radosne Alleluja, bądźmy z Nim również na pustyni, wejdźmy na górę
przemienienia, przyjdźmy do studni jak Samarytanka, żeby odnaleźć źródło wody żywej,
wróćmy do domu Ojca jak syn marnotrawny, jak jawnogrzesznica zacznijmy nowe życie
z osobistą decyzją, aby nie grzeszyć już więcеj.
Jak prorok Joel pragnę sobie i Wam ogłosić święty post, czas nawrócenia i pojednania
z Bogiem. On jest nie tylko zadaniem do wykonania, ćwiczeniem dla poprawienia kondycji. Nie
jest też czasem utkanym wyłącznie przez tradycyjne nabożeństwa i praktyki pokutne, ale jest
szansą na zwycięstwo nad grzechem, szatanem i śmiercią. Wielki Post jest paschalną drogą
z niewoli do wolności, z ciemności ku światłu, od zła ku dobru, ze zranień ku uzdrowieniu.
Wszystko to możliwie jest tylko w Chrystusie. Bóg Ojciec uczynił dla nas grzechem swojego
Syna, który nie znał grzechu, abyśmy w Nim stali się sprawiedliwością Bożą. Święty Paweł
dobrze to zrozumiał przez swoje nawrócenie i doświadczenia. Choć z całą gorliwością starał się
robić wszystko dla Ewangelii, wiedział dobrze, że może to zrobić tylko w Tym, który go
umacnia. Sami z siebie możemy co najwyżej poznać nasz grzech, nazwać wszystkie biedy ludzi
świata, dotknąć bolesnych ran, ale nie potrafimy się z nich wyzwolić, odpuścić je sobie,
przebaczyć i uzdrowić. Potrzebujemy Jezusa, Jego obecności, Jego drogi krzyżowej i śmierci,
bo tylko one mogą nas pojednać z Bogiem i między sobą.
W Wielkim Poście nie chodzi więc najpierw o nas, ale o Jezusa, który dla nas cierpiał
rany. Niech to będzie Jego czas, dosłownie i w przenośni. Z naszego zabiegania oddajmy
możliwie najwięcej czasu Panu Bogu. Zapiszmy w swoim programie dnia konkretne godziny
spotkania z Jezusem. W swoich kalendarzach zanotujmy terminy wielkopostnych rekolekcji,
dni skupienia, piątkowe nabożeństwa drogi krzyżowej i na spokojnie, a nie w ostatniej chwili,
pomyślmy o wielkanocnej spowiedzi.
Spróbujmy też dać się prowadzić Słowu Bożemu, niech ono wyznacza rytm naszego
życia i myślenia wśród zalewu słów płynących ze świata. Nie mamy w domach Najświętszego
Sakramentu, ale z pewnością mamy Pismo Święte. Ono również jest miejscem obecności Boga
pośród nas. Zachęcam Was, aby na czas Wielkiego Postu w ważnym miejscu swoich domów
umieścić otwartą Biblię. Czytajcie ją codziennie, osobiście lub wspólnie z domownikami,
ze świadomością, że choć Boga jeszcze nie widzimy, to Go słyszymy, a Jego Słowo może
mieszkać pośród nas.
Pierwszym miejscem wielkopostnej wędrówki jest pustynia. W historii zbawienia staje
się ona często miejscem przemiany. To przez pustynię musiał przejść lud wybrany. Na pustyni
odkrywali swoją misję Mojżesz, Eliasz, Jan Chrzciciel czy św. Paweł. Także Jezus daje się
zaprowadzić na pustynię. Pustynia to symbol miejsca, gdzie brakuje najważniejszych
warunków do życia, gdzie zwierzęta w walce o przetrwanie stają się zajadłe i dzikie.
To ze względu na te trudności pustynia jest też ulubioną siedzibą diabła. Łatwiej mu jest kusić
do zła ludzi głodnych, słabych, walczących ze sobą i skłóconych. Wiele jest takich pustyń w nas
i w dzisiejszym świecie, a najboleśniejszą w skutkach jest pustynia duchowa, czyli miejsce,
z którego usunięto Boga - jedyne źródło życia. Paradoksalnie, taką przestrzenią może być
bogaty świat, życie pełne przyjemności i zabaw, tłum ludzi, w którym czujemy się samotni,
rodzinny dom, miasta i wioski, a nawet niektóre miejsca w Kościele, w których więcej jest nas
i naszych opinii niż słuchania Boga. Ponazywajmy uczciwie każdą pustynną przestrzeń naszego
życia, czyli takie miejsce, w którym nie ma już Boga lub jest Go coraz mniej. Właśnie tam pragnie
wejść Jezus, aby przynieść nam nowe życie.
Trzy pokusy, z którymi musi rozprawić się Jezus na pustyni, są przypomnieniem trzech
niebezpiecznych postaw, które mogą niszczyć życie. Pierwsza dotyczy łatwizny. Jezus nie chce
przemienić kamieni w chleb, choć wydawałoby się, że ten cud rozwiązałby problem głodu na
świecie. Żeby był chleb, trzeba się mocno napracować. Dziś, dzięki postępowi w technice
i licznym ułatwieniom wydaje się, że życie jest łatwiejsze. A jednak wymaga ono od każdego
sporego wysiłku. Ten wysiłek jest potrzebny w każdej sferze życia - w budowaniu i trwałości
życia rodzinnego, w wychowaniu dzieci, w nauce i pracy, w trosce o dobro wspólne, a także
w trosce o wiarę i w dawaniu świadectwa o Jezusie. „Czy chciałbyś kiedyś zostać górnikiem?'
zapytałem niedawno pewnego nastolatka. „Tak, ale tylko dlatego, żeby mieć dobrą rentę!'
- odpowiedział, jakby zapominając, że na tę rentę trzeba ciężko pracować na kopalni. Dobro
i prawda wymagają wysiłku, natomiast zło i grzech pociągają nas swoją łatwością i drogą na
skróty.
Druga pokusa dotyczy wystawiania Boga na próbę przez oczekiwanie od Niego
nadzwyczajnych interwencji i działań. Diabeł kusi Jezusa, aby rzucił się z góry, licząc na pomoc
aniołów. To prawda, że droga wiary ma w sobie wiele nadprzyrodzonych doświadczeń, jest
naznaczona cudownymi uzdrowieniami i przeżyciami, potrzebuje charyzmatycznych uniesień,
ale nie one stanowią cel naszej wiary. Droga do nieba nie jest rzucaniem się z góry,
ale wspinaczką na szczyt, krok po kroku, w prostocie i mądrości, z rozwagą i rozumem,
pod przewodnictwem Słowa Bożego i nauczania Kościoła.
Trzecia pokusa to propozycja osiągnięcia bogactwa i władzy w zamian za ukłony
w stronę diabła. To pokusa kompromisów, odejście od przykazań Bożych i samego Boga
w zamian za dobra tego świata. To zdrada wartości chrześcijańskich dla utrzymania się
w strukturach władzy, sukcesu czy popularności.
Wielkopostną odpowiedzią na te pokusy są trzy duchowe praktyki: post, modlitwa
i jałmużna. Niech nasz post będzie zaproszeniem do podjęcia pracy nad sobą i nad swoją wiarą.
Trzeba na nowo zobaczyć, czego musi dzisiaj dotyczyć nasze poszczenie. Może już nie tylko
rezygnacja z mięsa i hucznych zabaw jest znakiem postu, ale wstrzemięźliwość i umiar
w korzystaniu z mediów społecznościowych, z obrazów, które w nich oglądamy czy też nasz
język i styl komunikacji w relacjach międzyludzkich, a nawet w dyskusjach publicznych.
Nie szukajmy też w naszym życiu duchowym nadzwyczajności, ale przypomnijmy sobie
o ważności mszy świętej i adoracji Najświętszego Sakramentu. Odnajdźmy lub stwórzmy
wspólnotę wiary w naszej parafii, odkryjmy na nowo głębię i siłę różańca i nie wstydźmy się
głosić Boga wśród najbliższych.
Znakiem wolności wobec bogactw i władzy niech będzie nasza jałmużna. Tyle razy ją tak
hojnie okazujecie wobec ubogich i potrzebujących. Brakuje mi słów wdzięczności wobec tylu
osób i wspólnot, które w naszej archidiecezji prowadzą dzieła pomocy bliźniemu. Cieszę się
każdą systematyczną działalnością i jednorazowymi akcjami prowadzonymi przez Caritas.
Ostatnią taką formą jałmużny była zbiórka na rzecz Ukrainy. W archidiecezji tworzymy też
jeszcze jedno ważne dzieło - dom jałmużnika, który stanie się przystanią pierwszego wsparcia
dla ludzi nieobjętych pomocą systemową.
W tradycji chrześcijańskiej jałmużna dotyczy również wspierania dzieł i inicjatyw
służących ewangelizacji i wspólnocie - największą przecież biedą człowieka jest bieda
duchowa. Dlatego jestem Wam wdzięczny za troskę o kościoły parafialne, o odnawianie świątyń
i wspieranie inicjatyw duszpasterskich. Szczególnie powinno nam zależeć na duszpasterstwie
dzieci i młodzieży. Stwórzmy dla nich przestrzeń w naszych parafiach, aby mogli w nich znaleźć
wspólnotę ci, którzy wciąż są w Kościele, a ci, którzy odeszli, mieli do kogo i gdzie powracać.
Dziękuję wszystkim parafiom za wspieranie budujących się jeszcze w archidiecezji
dziewięciu nowych kościołów. To dzięki Waszej trosce możemy w archidiecezji podejmować
dzieła formacji seminaryjnej i teologicznej, inicjować wiele ponadparafialnych wydarzeń,
utrzymywać niezbędne instytucje diecezjalne. Parafia nie jest samotną wyspą, ale organiczną
częścią Kościoła lokalnego, którym jest diecezja.
Zawierzam ten czas Wielkiego Postu Matce Bożej Bolesnej. W dniu 8 września br.
będziemy przeżywać osiemdziesiątą rocznicę aktu poświęcenia narodu Niepokalanemu Sercu
Maryi, którego dokonał prymas Polski, pierwszy biskup diecezji katowickiej, kardynał August
Hlond. Chciałbym zapowiedzieć Wam moje pragnienie ponownego poświęcenia
Niepokalanemu Sercu Maryi całej naszej archidiecezji katowickiej.
Naszym przewodnikiem w nawracaniu się i trosce o wspólnotę Kościoła niech będzie
również św. Franciszek z Asyżu. W osiemsetną rocznicę jego śmierci zapraszam Was
na pielgrzymkę do franciszkańskich kościołów jubileuszowych w naszej archidiecezji, gdzie
będzie można uzyskać specjalne odpusty nadane przez Ojca Świętego w Roku św. Franciszka.
Na wielkopostną drogę z Jezusem, przez Jego krzyż aż do nieba, z całego serca Wam
błogosławię
† Andrzej Przybylski
Arcybiskup Metropolita
Katowicki

ANDRZEJ PRZYBYLSKI
ARCYBISKUP METROPOLITA KATOWICKI
Drodzy Diecezjanie,
za wschodnią granicą nadal trwa wojna. Oprócz trudności związanych z działaniami
wojennymi pojawiły się kolejne problemy - brak prądu i ogrzewania, a do tego jeszcze
nieustanne zagrożenie kolejnymi bombardowaniami, co sprawia, że na niektórych terenach
Ukrainy mamy do czynienia z kryzysem humanitarnym. Archidiecezja Katowicka jest w stałym
kontakcie z biskupem Vitalijem Kryvickim, ordynariuszem kijowsko-żytomierskim. Ludność tej
diecezji potrzebuje aktualnie funduszy na zakup paliwa do generatorów prądotwórczych
i urządzeń grzewczych oraz do funkcjonowania kuchni socjalnych na terenie Kijowa.
Wszystkich diecezjan, którym nie jest obojętny los człowieka, prosimy o wsparcie w postaci
środków finansowych.
W nawiązaniu do prośby Przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski Arcybiskupa
Tadeusza Wojdy, proszę o przeprowadzenie zbiórki przed kościołami w niedzielę 15 lutego br.
Zebrane ofiary i kwoty wpłacone na konto Caritas Archidiecezji Katowickiej z dopiskiem
„UKRAINA' zostaną przekazana do diecezji Kijowsko-Żytomierskiej.
Wpłaty można dokonać na rachunek: PL 96 1050 1214 1000 0090 3169 8062
z dopiskiem „UKRAINA' lub przez stronę: www.caritas.katowice.pl
Dziękuję wszystkim diecezjanom za nieustanną modlitwę o pokój, jak również
za wszelkie wsparcie materialne.
Z pasterskim błogosławieństwem
† Andrzej Przybylski
Arcybiskup Metropolita Katowicki

KOMUNIKAT O REKOLEKCJACH KANDYDATÓW DO DIAKONATU STAŁEGO
Drodzy Diecezjanie,
od kilkunastu lat do grona duchownych naszej archidiecezji należą diakoni stali -
mężczyźni, którzy poza swoją pracą zawodową, na mocy sakramentu święceń, podejmują
w Kościele przede wszystkim posługę Słowa i miłosierdzia, wspomagając biskupów
i prezbiterów.
Dziewięciu akolitów z naszej archidiecezji rozpoczyna dzisiaj rekolekcje - bezpośrednie
przygotowanie do przyjęcia święceń i podjęcia właściwej diakonom stałym posługi w parafiach
naszego lokalnego Kościoła - polecam ich Waszej modlitwie. Święcenia diakonów stałych
odbędą się w kwietniu i maju bieżącego roku w parafiach kandydatów.
Proszę też o modlitwę za wszystkich kandydatów do święceń, którzy przygotowują się
w naszym Wyższym Śląskiem Seminarium Duchownym i Ośrodku Formacji Diakonów Stałych
oraz o nowe powołania do służby Bożej w Kościele.
Wszystkim zgromadzonym na niedzielnej Eucharystii udzielam pasterskiego
błogosławieństwa: W Imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego.
+ ANDRZEJ PRZYBYLSKI
ARCYBISKUP METROPOLITA KATOWICKI